Boğaç Aslanyürek
ABOUT THE AUTHOR

Boğaç Aslanyürek

Java, PHP, Javascript, Ruby, Python gibi birçok dil bilmekte ve bu diller arasında simultane çeviri yapabilmektedir. Yazılım geliştirme alt yapıları ve komponent programlamak şu sıralar gözde aktiviteleri. Araştırır, geliştirir, işini severek icra eder. Blog yazmak konusunda biraz tembeldir, ama sorarsan söyler. Diğer zamanlarda bilgisayar oyunları oynar, film izler, bildiğin yazılımcı işte.

Sayısal Veri İçeren Karakter Alanlar

Oracle veri tabanında, sayısal veri içermesi beklenen karakter tipinde (CHAR,VARCHAR) alanlar sorun yaşamak için birebirdir. Örneğin müşteri numarası tutulan bir alana, servis ve grafik arayüz seviyesinde yeterli kontroller yapılmazsa müşteri adı, soyadı..vs gibi bilgiler yazılıyor olabilir 🙂 Bu alanda to_number() kullanarak bir sorgu yazdığınızda ve ya tabloyu bu alan üzerinden başka bir tablodaki nümerik bir alana bağlamak istediğinizde ORA-01722 hatası alırsınız.

Alanın yer aldığı tablodaki satırları düzeltmek için hangisinde hata olduğu bulmak da ayrı bir sorundur. Bunun için UPPER () ve LOWER () metotlarını kullanabilirsiniz. UPPER () ve LOWER () metotları numerik değerler için aynı, karakter değerleri için farklı sonucu vereceğinden, hatalı satırlara ulaşabilirsiniz. Diyelim ki tablomuzun adı MUSTERI, alanın adı MUSTERINO olsun:


CREATE TABLE MUSTERI
(
RECORDOID NUMBER(16) NOT NULL,
MUSTERINO VARCHAR(10) NOT NULL,
MUSTERIADI VARCHAR(10) NOT NULL
);

Tabloya bazı kayıtlar atalım:


Insert into MUSTERI
(RECORDOID, MUSTERINO, MUSTERIADI)
Values
(4, '!', 'aslan');
Insert into MUSTERI
(RECORDOID, MUSTERINO, MUSTERIADI)
Values
(3, '-', 'aslan');
Insert into MUSTERI
(RECORDOID, MUSTERINO, MUSTERIADI)
Values
(2, 'bogac', 'aslan');
Insert into MUSTERI
(RECORDOID, MUSTERINO, MUSTERIADI)
Values
(1, '100', 'bogac');
COMMIT;

Tabloyu yarattıktan sonra geçersiz değerler içeren satırları bulalım:


SELECT *
FROM MUSTERI M
WHERE UPPER(M.MUSTERINO) != LOWER(M.MUSTERINO)

Bu çözüm UPPER ve LOWER metotlarında aynı sonucu veren bazı diğer karakterler (“!”,”-” gibi) için yeterli olmayabilir, sadece bu karakterleri içeren satırlar olduğundan şüpheleniyorsanız ek sorgular yazmak gerekebilir. Sorunla Oracle veri tabanında karşılaşmış olsam da, diğer veri tabanı sistemleri için de çözüm olacağını düşünüyorum.

Kolay gelsin 🙂

Owning Side/Inverse Side Terimleri Ne Anlama Geliyor

Bugün Doctrine dokümantasyonunu okurken, kafamı karıştıran bir konu oldu. Dokümantasyonda belirtilen “owning side” ifadesi, yani iki nesne arasındaki “sahip” olan taraf, bildiğimin tam tersi bir anlamda kullanılmıştı. Örneğin bir müşterinin siparişlerinden bahsedersek, “Müşteri” değil, “Sipariş” tablosu sahip taraf olarak belirtilmişti.

Bu durumu araştırırken, cevabımı stackoverflow’da buldum. Burada bir cevapta anlatıldığı üzere, OO kodlama yaparken düşündüğümüz sahip taraf, yukarıdaki örnekte tabii ki “Müşteri” oluyor. Yani müşteriye ait siparişler olacağından, müşterinin siparişlere “sahip” taraf olduğunu düşünüyoruz.

Fakat bu durum, ORM jargonunda tam tersi olarak belirtiliyor. Müşterilerin ve siparişlerin tabloları olduğunu düşünelim. Siparişler tablosundaki her bir sipariş, bir müşteri referansı tutacaktır. Yani siparişler tablosunda, ilgili müşteriye ait bir referans foreign key olarak tutulacaktır. İşte ORM ile ilgili konuşurken, “sahip taraf (owning side)” bu foreign key’e sahip olan taraf olarak kabul ediliyor. Yani OO programlama yaparken düşündüğümüzün tam tersi 🙂

Umarım bu bilgi faydalı olur. İlerleyen zamanlarda nesneler arası bağlantılar (assosication) ve bağlantı yönleri (unidirectional-bidirectional) hakkında da bir yazı hazırlayacağım. Örneğin yukarıda bahsettiğimiz durum Unidirectional ManyToOne bağlantıya bir örnek teşkil ediyor.

Tekrar görüşmek üzere.

Symfony2 Formlarini Ozellestirmek ve Bootstrap CSS

Hazırladığım bir projede Symfony2 formlarını özelleştirerek Bootstrap CSS ile entegre etmek istedim. Bunu başarmak için tabii ki Symfony2’de bir formül var: Form Themes. Symfony2 ile oluşturulan formlardaki tüm elemanların formatlarının tutulduğu bir dosya bulunuyor. Bu formatlarda istediğimiz gibi değişiklik yaparak, örneğin <div> tag’leri ekleyerek ve ya sınıflar atayarak Bootstrap ile uyumlu hale getirebiliyoruz.

Bu yazıda Bootstrap CSS’in detayından bahsetmeyeceğim, fakat genel olarak ön yüz tasarımcılarının işini kolaylaştıran, daha da önemlisi yazılım geliştiricileri tasarım yapmaktan kurtaran bir CSS framework’u olduğunu söyleyebiliriz. Twitter tarafından tasarlanan bu framework, kullanım kolaylığı, tarayıcılarla uyumu ve estetik güzellik gibi çok iyi özelliklere sahip.

Boostrap Kurulumu

Öncelikle Bootstrap CSS indirip uygulamamıza dahil edelim. Şu adresten Bootstrap için gerekli dosyaları indirdikten sonra web klasörü altına açıyoruz. Daha sonra kullandığımız layout içerisinde bootstrap için gerekli dosyaları dahil ediyoruz.

# app/Resources/views/base.html.twig
<head><link href="{{ asset('css/bootstrap.min.css') }}" rel="stylesheet"></head>
<body>
<script type="text/javascript" src="{{ asset('js/bootstrap.min.js') }}"></script>
<script type="text/javascript" src="http://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/1.8.2/jquery.min.js"></script></body>

Bootstrap ile birlikte kullanabileceğiniz bazı javascript eklentileri de bulunuyor, bunlar jQuery gerektirdiğinden bu kütüphaneyi de dahil ediyoruz.

Symfony2 Formlarını Özelleştirmek

Symfony2’de oluşturduğumuz formları sayfada gösterirken bazı fonksiyonlar kullanıyoruz. Örneğin integer tipinde bir alanı integer_widget metodundan faydalanıyoruz. Fakat oluşan çıktının formatını değiştirmek istersek, iki yöntem kullanabiliriz. Birisi sadece ilgili fom için bu metodun çıktısını değiştirmek. Bu her ne kadar daha basit gibi görünse de, aynı işleme başka yerde ihtiyacımız olduğunda eziyet olacaktır. Bu yüzden bu yönteme ek olarak tüm formlarda bir metodun çıktısını değiştirmek için de bir yöntem bulunuyor.

Önce sadece ilgili formda form_row metodunu değiştirelim:

#src\Dubluve\NewBundle\Default\new.html.twig
{% extends '::base.html.twig' %}
{% form_theme form _self %}
{% block form_row %}
{% spaceless %}
    <div class="control-group">
        {{ form_label(form) }}
        {{ form_errors(form) }}
        <div class="controls">{{ form_widget(form) }}</div>
    </div>
  {% endspaceless %}
{% endblock form_row %}
{% block content %}
    {{ form_row(form.email) }}
{% endblock %}

Bu sayfada kullanılan form için form_row metodu farklı bir çıktı oluşturacak, fakat diğer sayfalardaki formlar için çıktı aynı olacaktır.

Eğer bu değişikliğin tüm formlar için geçerli olmasını istiyorsak kendi formatlarımızın bulunduğu bir dosya oluşturmamız gerekiyor. Yeni dosyada çıktısını değiştirmek istediğimiz metodlar olacak, diğerleri ise eskisi gibi çıktı oluşturmaya devam edecek. Yeni dosyayı proje klasörü içerisinde src\Dubluve\NewBundle\Resources\views\Form\bootstrap.html.twig  dosyasını yaratıyoruz.

#src\Dubluve\NewBundle\Resources\views\Form\bootstrap.html.twig
{% extends 'form_div_layout.html.twig' %}
 {% block form_row %}
{% spaceless %}
    <div>
        {{ form_label(form) }}
        {{ form_errors(form) }}
        <div>{{ form_widget(form) }}</div>
    </div>
  {% endspaceless %}
{% endblock form_row %}

Dosyadaki extends ifadesi, form_div_layout.html.twig dosyasını baz aldığımızı belirtiyor. Dolayısıyla değiştirilmeyen form elemanları form_div_layout.html.twig dosyasındaki gibi kalacaktır. Yeni dosyayı  oluşturduktan sonra config.yml dosyasını da aşağıdaki şekilde güncelliyoruz ve bu dosyanın global olarak kullanılacağını belirtiyoruz.

# Twig Configuration
twig:
    form:
      resources:
        - 'DubluveNewBundle:Form:bootstrap.html.twig'

Bootstrap İle Entegrasyon

Yukarıdaki yöntemleri anlattıktan sonra aslında sadece bootstrap ile değil herhangi bir CSS framework ile entegrasyon oldukça basit. Aslında sadece bootstrap dosyalarını sisteme entegre etmek bile güzel bir görünüm sağlıyor 🙂 Hazırladığım projede tüm formların bootstrap dokümantasyonunda anlatılan horizontal-form formatında olmasını ve hata mesajlarının bootstrap formatında çıkmasını istemiş ve dosyayı buna göre düzenlemiştim. Aşağıda kullandığım dosyayı görebilirsiniz.

#src\Dubluve\NewBundle\Resources\views\Form\bootstrap.html.twig
{% extends 'form_div_layout.html.twig' %}
{% block form_row %}
{% spaceless %}
{% if not form.children %}
<div class="control-group">
{{ form_label(form) }}
{{ form_errors(form) }}
<div class="controls">{{ form_widget(form) }}</div>
</div>
{% else %}
{{ form_errors(form) }}
{{ form_widget(form) }}
{% endif %}
{% endspaceless %}
{% endblock form_row %}
{% block form_label %}
{% spaceless %}
{% if not compound %}
{% set label_attr = label_attr|merge({'for': id}) %}
{% endif %}
{% if required %}
{% set label_attr = label_attr|merge({'class': (label_attr.class|default('') ~ ' required control-label')|trim}) %}
{% endif %}
{% if label is empty %}
{% set label = name|humanize %}
{% endif %}
<label {% for attrname, attrvalue in label_attr %} {{ attrname }}="{{ attrvalue }}"{% endfor %} >{{ label|trans({}, translation_domain) }}</label>
{% endspaceless %}
{% endblock form_label %}
{% block form_errors %}
{% spaceless %}
{% if errors|length > 0 %}
{% for error in errors %}
<div class="alert alert-error">{{
error.messagePluralization is null
? error.messageTemplate|trans(error.messageParameters, 'validators')
: error.messageTemplate|transchoice(error.messagePluralization, error.messageParameters, 'validators')
}}</div>
{% endfor %}
{% endif %}
{% endspaceless %}
{% endblock form_errors %}

Symfony2 Türkçe Belgeleri

Yaklaşık 1 ay önce Symfony2 yazılarıma denk gelen Sedat Kocadoğan’ın benimle iletişime geçmesiyle, Symfony2 için Türkçe dokümantasyon oluşturmak amaçlı bir avuç gönüllü insan olarak bir araya geldik. Benim çok yoğun bir dönemime rastladığı için pek katkıda bulunamasam da Osman Üngür’ün de katkılarıyla dokümantasyonun yarısı tamamlandı. Dokümantasyona buradan ulaşabilirsiniz.

Siz de katkıda bulunmak isterseniz yapmanız gerekenleri yine bu sitede bulabilirsiniz. Ben de çevirinin kalan kısımlarında destek olmaya çalışacağım.

Tamamen gönüllü olarak yapılan bu proje umarım Symfony2 gibi güncel teknolojiyi içeren framework’lerin bilinirliğini arttırır ve ülkemizde üretilen yazılımların kalitesini arttırır.

Symfony2 – Ek Kutuphaneleri Yonetmek

Symfony2 için kullanılan ek kütüphaneleriyle tek bir bilgisayarda çalışırsanız sorun yaşamayabilirsiniz. Fakat canlı bir ortama ve ya başka bir yazılımcının bilgisayarına kurmak istediğinizde, hangi kütüphanenin hangi versiyonunu kurduğunuzu unutabilirsiniz ya da zamanla herkes farklı bir versiyona sahip olabilir. Ayrıca ek kütüphane klasörünüz fazlasıyla şişeceği için kullandığınız git deposunda gereksiz yer kaplar.

Hataları önlemek ve işleri kolaylaştırmak için Symfony2 ile birlikte ek kütüphanelerinizin versiyonlarının yönetildiği bir dosya ve bunun için tek basit bir komutla çalıştırabileğiniz bir program geliştirilmiş. Bu program git versiyon kontrol sistemini kullanıyor, dolayısıyla git sisteminin bilgisayarınızda yüklü olması gerekiyor. Eğer git yüklü değilse Windows’ta yüklemek için şuradaki talimatları izleyebilirsiniz.

deps Dosyası ve bin/vendors komutu

Öncelikle Symfony2 framework şu adresten ek kütüphaneler olmadan (without vendors) indiriyoruz, arşiv dosyasını açıyoruz. Arşivin açıldığı  klasörde deps ve deps.lock isminde 2 adet dosya göreceksiniz. Deps dosyasındaki her bir blok ek kütüphaneleri göstermekte ve ek kütüphaneler kurmak için kullanacağımız program bu dosyayı okuyor. Deps.lock dosyası ise yüklediğiniz kütüphanenin git tarafından oluşturulan ve o commit’e ait commit-hash bilgisini (burada bahsetmiştim) tutuyor.

Peki yeni bir kütüphane yüklemek için ne yapacağız? Oldukça basit, deps dosyasına yeni bir kayıt gireceğiz. Deps dosyasına göz atarsanız kayıtlar genel olarak şöyledir:

[FOSUserBundle]
 git=git://github.com/FriendsOfSymfony/FOSUserBundle.git
 target=bundles/FOS/UserBundle
 version=1.2.0

Bu blokta [] içindeki bilgi ek kütüphanemizin ismini gösterir. Eğer target parametresiyle herhangi bir klasör belirmediyseniz varsayılan olarak burada verilen isimde bir klasör yaratılır ve dosyalar bu klasöre indirilir.

git=<git_repo_url> kısmına yazılan adres kısım ek kütüphanenini alınacağı adresi gösterir. Bu adrese git ve http/https ile başlayan kütüphane adreslerini girebilirsiniz. Gerekli olan parametreler aslında bu kadar, fakat diğer parametrelere de göz atalım.

target=<vendor_target> kısmında kütüphane dosyalarının indirileceği klasörü giriyoruz. Buraya girilen klasör <proje_klasörü>/vendor altında yaratılıyor.

Son olarak version= <versiyon> kısmında ise bir kütüphane için belli bir versiyon ve ya branch belirtebiliyoruz.

Deps dosyasında kayıtlı olan ek kütüphaneleri indirmek için proje klasörüne geçtikten yapmamız gereken sadece aşağıdaki komutu çalıştırmak:

php bin/vendors install

Bu komuttan sonra eğer vendor klasörünüzde hiçbir klasör görmezseniz ve ya klasörleriniz hepsi boşsa, git sistemini işletim sisteminize düzgün kuramamış olabilirsiniz. Eğer bazı kütüphaneler yüklenemiyorsa tekrar denediğinizde bunlar da yüklenecektir. İlk kez çalıştırdığınızda bu işlem zaman alabilir, sabırlı olun 🙂

Sistem Nasıl İşliyor?

Peki sistem nasıl işliyor, yukarıdaki komutu çalıştırdığımda neler oluyor diyenler için aşağıdaki şemayı hazırladım. Ek kütüphanelerimiz hayırlı olsun 🙂

vendors script flowchart